Ο Παυσανίας υποστηρίζει ότι υπήρχαν δύο γενιές Μουσών. Οι γιοι του Αλωέα, Ώτος και Εφιάλτης, "πρώτοι θυσίασαν στις Μούσες πάνω στον Ελικώνα κι ονόμασαν το βουνό αυτό ιερό των Μουσών". Στην πρώτη γενιά ήταν 3 και ήταν κόρες του Ουρανού και της Γαίας.

Οι Ελικωνιάδες Μούσες ήταν οι εξής:

▪ Μνήμη (μνήμη)

▪ Μελέτη (μελέτη)

▪ Αοιδή (τραγούδι)

Στη δεύτερη γενιά, σύμφωνα με τον Ησιόδου (Θεογονία 53-57 και 915-917), ήταν 9 και ήταν κόρες του Δία και της Τιτανίδας Μνημοσύνης.

Τα ονόματά τους είναι:

▪ Καλλιόπη (επική ποίηση)

▪ Ευτέρπη (μουσική)

▪ Κλειώ (ιστορία)

▪ Ερατώ (λυρική ποίηση)

▪ Μελπομένη (τραγωδία)

▪ Πολύμνια (ιερή ποίηση)

▪ Τερψιχόρη (χορός)

▪ Θάλεια (κωμωδία)

▪ Ουρανία (αστρονομία)

Στους Δελφούς λάτρευαν 3 άλλες μούσες, την Νήτη, την Μέση και την Υπάτη, οι οποίες παραλληλίζονται με τις τρεις χορδές της λύρας.

Ο Απόλλων, δηλώνει την αφοσίωση του σε αυτές, στον ομηρικό ύμνο του Ερμού, όταν ακούει τον Ερμή να παίζει την Λύρα που αργότερα θα του χαρίσει. Μία από τις γνωστότερες προσωνυμίες του Απόλλωνος είναι Μουσηγέτης ή Μουσαγέτης (δωρικά).

Στην Αθήνα τις τιμούσαν ιδιαίτερα: μεταξύ άλλων, ονόμαζαν μια κορυφή κοντά στην Ακρόπολη "Μουσείον" προς τιμή τους κι ο Πλάτωνας είχε χτίσει βωμό στο όνομά τους στην Ακαδημία του.

Ο όρος μούσα χρησιμοποιείται σήμερα στην καθομιλουμένη για να δείξει ότι κάποια εμπνέει την/τον δημιουργό.

Μουσῶν

Μνημοσύνης καὶ Ζηνὸς ἐριγδούποιο θύγατρες,

Μοῦσαι Πιερίδες, μεγαλώνυμοι, ἀγλαόφημοι,

θνητοῖς, οἷς κε παρῆτε, ποθεινόταται, πολύμορφοι,

πάσης παιδείης ἀρετὴν γεννῶσαι ἄμεμπτον,

θρέπτειραι ψυχῆς, διανοίας ὀρθοδότειραι,

καὶ νόου εὐδυνάτοιο καθηγήτειραι ἄνασσαι,

αἳ τελετὰς θνητοῖς ἀνεδείξατε μυστιπολεύτους,

Κλειώ τ' Εὐτέρπη τε Θάλειά τε Μελπομένη τε

Τερψιχόρη τ' Ἐρατώ τε Πολύμνιά τ' Οὐρανίη τε

Καλλιόπηι σὺν μητρὶ καὶ εὐδυνάτῃ θεᾶι Ἁγνῇ.

ἀλλὰ μόλοιτε, θεαί, μύσταις, πολυποίκιλοι, ἁγναί,

εὔκλειαν ζῆλόν τ' ἐρατὸν πολύυμνον ἄγουσαι.

Ὀρφικός Ὕμνος

Πηγές: www.musagora.education.fr   www.mythologia.8m.com   

 www.komvos.edu.gr   www.astrologicon.org   el.wikipedia.org